Μόλις ένα 24-ωρο μετά, σπάω την υπόσχεσή μου να μην γράφω εδώ για πολιτικά θέματα. Σκέφτηκα ότι μπορεί τελικά να έχει ενδιαφέρον για φίλους μου στην Ελλάδα να πάρουν μια γεύση από τις συζητήσεις που εξελίσσονται σε ένα μικρό κομμάτι της κοινωνίας στη Ρωσία. Ένα κομμάτι που εναντιώνεται στις εξελίξεις.
Νομίζω ότι προσωπικά θα με ενδιέφερε π.χ. να ξέρω τι σκέφτονταν οι πανεπιστημιακοί της Γερμανίας τη δεκαετία του 1930 ή κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Να έχω ένα παραθυράκι για να μπορώ να ρίξω μια ματιά εντός της κοινωνίας εκείνης. Δεν έβλεπαν τι γίνεται; Ήταν εντάξει με τις εξελίξεις;
Παραθέτοντας συζητήσεις από τη Ρωσία σήμερα, θα ήθελα να μεταφέρω ότι υπάρχει ακόμα ένα υγιές κομμάτι στη ρωσική κοινωνία και επομένως δεν έχει πεθάνει ακόμα η ελπίδα η χώρα αυτή να συνέλθει κάποια στιγμή από τον εφιάλτη που την κατέχει τα τελευταία χρόνια.
Παραθέτω σήμερα κάποια βασικά σημεία από μια συζήτηση που παρακολούθησα χθες στο YouTube κανάλι του ραδιοφωνικού σταθμού Эхо Москвы.
Ως νομική οντότητα, ο σταθμός δεν υπάρχει πια και στη FM συχνότητά του εκπέμπει άλλος σταθμός με το όνομα Победа (Νίκη). Ωστόσο, το προσωπικό του σταθμού συνεχίζει να εργάζεται κανονικά. Η ιστοσελίδα ενημερώνεται, οι εκπομπές μεταδίδονται ζωντανά μέσω YouTube και από όσο ξέρω εξακολουθούν να κατεβαίνουν κανονικά και ως podcast. Δεν ξέρω για πόσο ακόμα θα αντέξουν χωρίς διαφημίσεις και νομική οντότητα, αλλά προς το παρόν συνεχίζουν τη μάχη για την ελευθερία του λόγου.
Η συζήτηση που συνοψίζω είναι μεταξύ του αρχισυντάκτη του σταθμού Αλεκσέι Βενεντίκτοβ και του πολιτικού επιστήμονα Βλαδίμιρ Παστουχόβ, συνεργάτης τώρα του University College London (hey!!).
Το βασικό ερώτημα που συζητάνε για το μεγαλύτερο μέρος της εκπομπής είναι εάν κάποια στιγμή σε αυτή την κρίση θα εμφανιστεί ο πραγματισμός του Πούτιν που έχει δείξει να διαθέτει στο παρελθόν ως πρώην πράκτορας του KGB, αποτρέποντας με αυτό τον τρόπο να φτάσουμε σε μια πυρηνική σύγκρουση.
Σύμφωνα με τον Παστουχόβ, η ηγεσία του Κρεμλίνου αυτή τη στιγμή αποτελείται από ένα αμάλγαμα δυο ομάδων - των "σιλοβικοί", δηλ. ανθρώποι που προέρχονται από τις δυνάμεις ασφαλείας, και οπαδών της ακραίας ιδεολογίας του Ευρασιανισμού (Eurasianism).
Παρένθεση - η ιδεολογία του Ευρασιανισμού είναι αρκετά θολή και επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες. Βασικό στοιχείο της είναι η ιδέα για τον Ρωσικό Κόσμο.
Στην πιο ακραία της μορφή, έχει αρκετές ομοιότητες (θα έλεγα εγώ, χωρίς να είμαι ειδικός) με το Pan-Germanism και το Völkisch κίνημα στη Γερμανία που τροφοδότησε ιδεολογικά τον Χίτλερ.
Κεντρικό σημείο του Ευρασιανισμού είναι η ύπαρξη μιας πολιτιστικής οντότητας που ενώνει τον πληθυσμό της πρώην Ρωσικής αυτοκρατορίας / ΕΣΣΔ. Βασίζεται σε παραδόσεις, ιστορία, θρησκεία και γλώσσα και αποτελεί μια εναλλακτική αντίληψη για την οργάνωση του πολιτικού βίου.
Απορρίπτει τον φιλελευθερισμό της Δύσης, τον οποίο βλέπει ως στοιχείο που διαφθείρει τις παραδόσεις που συνθέτουν την πολιτιστική ταυτότητα της Ευρασίας και του Ρωσικού Κόσμου. Εξού και η ιδιαίτερα ισχυρή καταπίεση των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας στη Ρωσία. Πρόκειται για μια κολεκτιβιστική ιδεολογία, όπου το βασικό στοιχείο ανάλυσης δεν είναι το άτομο, αλλά το πολιτιστικό σύνολο (αντιστοιχία με Volkskörper βλέπω εδώ) που διαμορφώνει τα άτομα.
Σύμφωνα με τον Παστουχόβ, λοιπόν, μετά τη φιλελεύθερη επανάσταση του 2011, η οποία σχεδόν έριξε τον Πούτιν, η μέχρι τότε περιθωριακή ιδεολογία βρήκε πολύ πρόσφορο έδαφος στους σιλοβικούς του Κρεμλίνου και τα φιλελεύθερα στοιχεία του καθεστώτος παραγκωνίστηκαν. Ο συνδυασμός αυτός, των ευρασιανιστών και των σιλοβικών, γέννησε μια Νιτσεανή αντίληψη στην κορυφή του κράτους που δεν απορρίπτει τον πόλεμο ως μέσο επίτευξης των υπέρτατων σκοπών της, οι οποίοι είναι η ένωση και η προστασία της ιδιαίτερης αυτής πολιτιστικής ταυτότητας, ακόμα και με επιθετικές εκστρατείες επέκτασης.
Άλλη μια παρένθεση - ο χθεσινός λόγος του Πούτιν διαφωτίζει πολύ καλά τον Ευρασιανισμό που τον κατέχει. Δήλωσε ότι είναι Τσετσένος, Νταγεστανός και αρκετές ακόμα εθνότητες που συνθέτουν (όπως δήλωσε) τη Ρωσική ταυτότητα και επανέλαβε ότι δεν υπάρχει Ουκρανικό έθνος. Εδώ πρέπει να καταλάβουμε ότι πράγματι η ύπαρξη ουκρανικού έθνους είναι άκρως προβληματική για τον Ευρασιανισμό, καθώς η γεννήτρια της ρωσικής ταυτότητας είναι το Κίεβο.
Μέχρι που μπορεί να φτάσει όλο αυτό;
Σύμφωνα με τον Παστουχόβ, πέρα από τη Νιτσεανή ιδεολογία, η συμπεριφορά του Κρεμλίνου έχει τα χαρακτηριστικά compulsive gambling, όπου ανεξάρτητα εάν κερδίζεις ή χάνεις, θέλεις να συνεχίσεις να παίζεις, αναλαμβάνοντας όλο και μεγαλύτερα ρίσκα, χωρίς να έχεις καμία αίσθηση πότε πρέπει να σταματήσεις για να μην καταστραφείς ολιστικά.
Συμπέρασμα δικό μου - δεν μιλάμε για απλές γεωπολιτικές εξελίξεις ή κινήσεις σε κάποιο γεωπολιτικό σκάκι με σκοπό ανακατανομή πόρων, επιρροών και ισχύος. Έχουμε να κάνουμε με μια βαθύτατη, βαρύτατη σύγκρουση ιδεολογιών, παρόμοια με αυτή που ζήσαμε τον 20ο αιώνα, στην καυτή της μορφή τις δεκαετίες 1930-1940 και στη ψυχρή της μορφή μέχρι και τη δεκαετία του 1990. Δεν θα ξεμπλέξουμε καθόλου εύκολα με αυτό.
Αυτά για σήμερα από το Ρωσικό μέτωπο. Καλή και φωτεινή ημέρα σε όλους!
#όχιστονπούτιν #κάτωοφασισμός
Völkisch movement: https://en.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6lkisch_movement
Kievan Rus: https://en.wikipedia.org/wiki/Kievan_Rus%27
UPDATE:Η φωνή του σταθμού Эхо Москвы έκλεισε οριστικά σήμερα. Έκλεισαν η ιστοσελίδα και τα κανάλια του σταθμού στα κοινωνικά μέσα. Από σήμερα, η διάδοση πληροφοριών για την κατάσταση στην Ουκρανία που δεν έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο Άμυνας διώκονται με 15 έτη φυλακής, όπως και η έκφραση στήριξης στα σώματα ασφαλείας της Ουκρανίας και η προτροπή για κυρώσεις προς τη Ρωσία. Το παράθυρο προς τη μικρη φιλελεύθερη κοινότητα που έχει μείνει στη χώρα έκλεισε ερμητικά. Από σήμερα η Ρωσία επέστρεψε πλέον και επίσημα στον ολοκληρωτισμό.
Αναρτήθηκε στο Facebook στις 4/3/2022.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου